Δεν υπάρχει ειδική νομοθεσία για την κοινωνική επιχειρηματικότητα στη Γερμανία, ούτε υπάρχει τυπικός ορισμός, και δεν προβλέπεται να θεσπιστούν τέτοιες πράξεις στο εγγύς μέλλον, σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2014.

Μια μερικώς σχετική έννοια είναι το καθεστώς “δημόσιου συμφέροντος”, που αναγνωρίζει οργανισμούς που έχουν κοινωνική αποστολή και αυστηρούς περιορισμούς στην κατανομή των κερδών (αν και δεν υπάρχουν κριτήρια διακυβέρνησης).  Το καθεστώς αυτό μπορεί να χορηγηθεί σε οργανισμούς που λειτουργούν υπό διάφορες νομικές μορφές, οι οποίες στη συνέχεια δεν πρέπει να καταβάλλουν εταιρικό φόρο επί των κερδών τους, αλλά πρέπει να αντιμετωπίζουν εκτός από τα κέρδη και τα περιουσιακά στοιχεία τις δυσκολίες στην πολιτική της λογιστικής του, όπως οι δυσκολίες συσσώρευσης των κερδών εις νέον.

Λόγω των παραδόσεων και της εξαιρετικής σημασίας τους, μεγάλο μέρος του πολιτικού λόγου και του νομικού πλαισίου αφορά στον παραδοσιακό “τρίτο τομέα”: την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών όπως την κατοχύρωση στον Γερμανικό Κοινωνικό Κώδικα, άλλες κοινωνικές υπηρεσίες και διάφορες μορφές δέσμευσης που κυριαρχούν ένα ισχυρό βιότοπο των ιδρυμάτων και των ενώσεων.

Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση είναι πρόθυμη να διατηρήσει τον πρόσφατα καθιερωμένο ανταγωνισμό στην «κοινωνική οικονομία» (ενδεχομένως ανοίγοντας μικρότερα πρόσθετα τμήματα της αγοράς) και χαιρετίζει την είσοδο νέων, καινοτόμων φορέων.  Ωστόσο, γενικώς, μόνο οι παροχείς που τροφοδοτούν μια πλουσιότερη πελατεία (συνήθως χρηματοδοτούνται μέσω ιδιωτικής ασφάλισης) εμφανίστηκαν σε μεγαλύτερο αριθμό μετά την απελευθέρωση του τομέα των κοινωνικών υπηρεσιών.  Όσον αφορά την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών, οι μικρές οργανώσεις κοινωνικών επιχειρήσεων νέας μορφής είναι μέχρι στιγμής ένα φαινόμενο και πιστεύεται ευρέως ότι το μερίδιο τους στην αγορά θα παραμείνει μικρό στο εγγύς μέλλον.  Είναι ορατό σε δήμους όπου η παραδοσιακή προσέγγιση για την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών δεν μπορεί να χρηματοδοτηθεί ή όπου υπάρχει διαθέσιμο επαγγελματικό προσωπικό (π.χ. φροντίδα για παιδία και ηλικιωμένους σε αποδημημένες αγροτικές περιοχές) (Goler von Ravensburg 2013).  Αυτές οι αγορές, σε αντίθεση με τα άλλα κράτη μέλη, ανέκαθεν κυριαρχούνταν από μη δημόσιους φορείς: οργανισμούς που επιδιώκουν περισσότερο ή λιγότερο την επιχειρηματική ευημερία ή επιχειρηματικούς προμηθευτές με κερδοσκοπικό χαρακτήρα..

Ωστόσο, η περαιτέρω ανάπτυξη νέων κοινωνικών επιχειρηματιών βρίσκεται στο επίκεντρο της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.  Στο πλαίσιο της εθνικής στρατηγικής δέσμευσης του 2010, η οποία καλύπτει μια πολύ ευρεία δέσμευση των πολιτών: ενώσεις, ιδρύματα, εθελοντές, φιλανθρωπικές οργανώσεις, ομοσπονδίες κοινωνικής πρόνοιας, δραστηριότητες αστυνόμευσης, δραστηριότητες γειτονιάς, πολιτιστικά έργα, ομάδες αυτοβοήθειας και νέες κοινωνικές επιχειρήσεις που προωθούν την κοινωνική καινοτομία.  Η στρατηγική υποσχέθηκε:

  • Να βελτιώσει (σε συνεργασία με τις ομοσπονδίες κοινωνικής πρόνοιας) τις συνθήκες-πλαίσιο για τις κοινωνικές επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένης της καλύτερης συμμετοχής των κοινωνικών επιχειρήσεων και άλλων φορέων του σχετικού οικοσυστήματος (φιλανθρωπικές οργανώσεις, διεθνές οργανώσεις δωρεών) στον πολιτικό διάλογο για την κοινωνική καινοτομία και δέσμευση. Επανεξέταση των προϋποθέσεων του κινδύνου για επενδύσεις επιχειρηματικού κεφαλαίου σε εταιρείες δημοσίου συμφέροντος, διερευνήσεις των δυνατοτήτων για συγκεκριμένους διαγωνισμούς και βραβεία για τους κοινωνικούς συμμετέχοντες στην ευαισθητοποίηση, και να συμπεριλαμβάνουν τις κοινωνικές επιχειρήσεις ως ξεχωριστές κατηγορίες ομάδων στόχων στα δημόσια συστήματα στήριξης
  • Να καταστούν οι οργανώσεις των δημοσίων φορέων πιο ενημερωμένες και ανταποκρινόμενες στην κοινωνική καινοτομία, δημιουργώντας τα απαραίτητα φόρουμ για ανταλλαγές, δημιουργώντας το BMFSFI ως το κύριο σημείο επαφής για τους κοινωνικούς καινοτόμους, υποστηρίζοντας πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στην καθιέρωση κοινών προτύπων μέτρησης και υποβολής εκθέσεων για την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ κοινωνικών επιχειρήσεων, άλλων επιχειρήσεων, επιμελητηρίων, ενώσεων, κοινωνικών ιδρυμάτων, και δημόσιους φορείς σε διαφορετικά περιφερειακά επίπεδα (Bundesregierung 2010).

Η οικονομική στήριξη για την ίδρυση και λειτουργία παραδοσιακών και νέων μορφών κοινωνικών επιχειρήσεων σε ομοσπονδιακό επίπεδο διοχετεύεται μέσω της Εθνικής Τράπεζας  KfW. Κεφάλαια επίσης  διατίθενται  από τα Διαρθρωτικά Ταμεία της ΕΕ.

Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεσμεύεται επίσης να προωθήσει διάφορες μορφές εθελοντισμού που μπορούν να συνδέονται με την κοινωνική επιχειρηματικότητα.  Η BMFSFJ από το 1999 διεξάγει ανά πενταετία, μια έρευνα μεγάλης κλίμακας εθελοντισμού (Freiwillgensurvey) για να συλλέξει λεπτομερή στατιστικά στοιχεία σχετικά με την πολιτική συμμετοχή του πληθυσμού.

 Αν και η πολιτική έμφαση είναι προσανατολισμένη στα θέματα «κλασσικής» κοινωνικής επιχειρηματικότητας, προωθείται επίσης η ενσωμάτωση στην εργασία, η κοινωνική ενσωμάτωση, η παροχή κοινωνικών υπηρεσιών που δεν παρέχονται από παραδοσιακούς φορείς, πρωτοβουλίες στον πολιτισμό ή στην οικολογία, όπως για παράδειγμα το Υπουργείο Περιβάλλοντος στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία (NordrheinWestfalen) υποστηρίζει την αστική προστασία του περιβάλλοντος, η οποία μπορεί να συμπεριλαμβάνει κοινωνικές επιχειρηματικές προσεγγίσεις.  Τα επιτυχημένα παραδείγματα κοινωνικής επιχειρηματικότητας στη Γερμανία περιλαμβάνουν:

Tengelmann Social Ventures

Η Tengelmann Social Ventures είναι ένας επενδυτής κοινωνικού αντίκτυπου, ο οποίος επικεντρώνεται στην χρηματοδότηση κοινωνικών επιχειρήσεων και στην υποστήριξη κοινωνικών επιχειρηματιών.  Η έμφαση δίνεται στις νεοσύστατες επιχειρήσεις και στις διαδικτυακές νεοσύστατες επιχειρήσεις και στο διαδικτυακό εμπόριο, και ορισμένες από τις σημερινές τους εταιρείες είναι η Dot Hiv και η Coffee Circle.

 Η Tengelmann Social Ventures GmbH στοχεύει στη χρηματοδότηση κοινωνικών επιχειρήσεων – κερδοσκοπικών εταιρειών που επιδιώκουν κοινωνικούς στόχους – και στο να παρέχουν συμβουλευτική υποστήριξη σε κοινωνικούς επιχειρηματίες.  Το επίκεντρο αυτής της συμμετοχής είναι στις νέες επιχειρήσεις που παράγουν κοινωνικό αντίκτυπο, δηλαδή, θετικό αντίκτυπο στην κοινωνία.  Το κεντρικό θέμα είναι: «Πρώτος ο Κοινωνικός Αντίκτυπος – Δεύτερος ο Οικονομικός Αντίκτυπος».


Ruby Cup

Το Ruby Cap είναι μια κοινωνική επιχείρηση με έδρα το Βερολίνο και την Κένυα. Παράγει και πωλάει το Ruby Cup εμμήνου ρήσης, κατασκευασμένο από 100% ιατρική σιλικόνη. Το Ruby Cup είναι επαναχρησιμοποιήσιμο για έως και δέκα χρόνια, εξοικονομώντας περίπου 12,000 ταμπόν ανά γυναίκα. Η εταιρεία εργάζεται με το σύνθημα «αγοράστε ένα, δωρίστε ένα». Κάθε Ruby Cup που αγοράζεται σε βιομηχανικές χώρες επιδοτεί την τιμή ενός δευτέρου Ruby Cup για ένα κορίτσι στην Αφρική. Το 2014, ένα κουτί Ruby Cup διαμηνύθηκε σε 5000 κορίτσια στην Κένυα.


BonVenture

To Bonventure χρηματοδοτεί κοινωνικές επιχειρήσεις σε γερμανόφωνα κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου.  Το ίδιο το Bonventure είναι δομημένο ως κοινωνική επιχείρηση.

Στις γερμανόφωνες χώρες, η Bonventure ήταν η πρώτη εταιρεία επενδύσεων που υιοθέτησε αυτή την προσέγγιση, προσφέροντας στους επενδυτές την ευκαιρία να υποστηρίξουν τέτοιες δραστηριότητες από το 2003.  Επίσης, συμβάλλει στο κεφάλαιο με τεχνογνωσία και επαφές, παρέχει καθοδήγηση για τη δημιουργία, την ανάπτυξη, και τη διάδοση καινοτόμων ιδεών.  Οι επενδύσεις ξεκινούν από 300,000 ευρώ.


This project has received funding from the European Union’s Erasmus + programme under Grant Agreement No 2016-2-RO01-KA205-024839.
This communication platform reflects the views only of the author and the European Commission cannot be held responsible for any use which may be made of the information contained therein.